16.08.2011

GRONA DO KOCHANIA CZYLI AMAR-ONE

Wielkie wino to takie, które liczy sobie dużo lat, pochodzi z jednego z odgórnie przyjętych „wielkich” regionów, a do tego kosztuje słono. Zgadza się. Ja do wektorów, którymi opisuję wina „wielkie” dodam jeszcze: doskonałe terroir, które swą klasę potwierdziło licznymi rocznikami, wyselekcjonowane grona, zamysł winnicy, aby w obrębie apelacji dokonać wina niesłychanego, o strukturze, harmonii, złożonych aromatach. Jest wino, które, mimo, że dość „młode” w towarzystwie tych nobliwych jak Barolo, Barbaresco, Brunello di Montalcino, to może śmiało rywalizować z nimi, co do swojego ciała, obfitości, ekspresji i finezji.  To Amarone, po prostu jedno słowo.
Monte Olmi z winnicy Tedeschi, jedno z moich ulubionych Amarone

            Amarone jest jak namiętny pocałunek. Mnie się kojarzy z hiszpańskim czasownikiem amar- kochać, choć nazwa wina pochodzi od „goryczki”, charakterystycznej i szlachetnej w bukiecie smaków tego wina. Choć i w miłości, obok słodyczy, w parze idą „pikantność”, „gorycz”… Może wcale moje skojarzenie nie jest tak odległe od tego, co czuję w kieliszku Amarone. Oszałamia, zachwyca, rozpromienia, uderza do głowy, chwyta za serca, rozlewa się falą upojenia po całym ciele. Nomen omen wino powstaje na wzgórzach okalających Weronę, czyli miasto miłości. Szczerze uwielbiam to wino, za jego potężne ramiona, jakimi obejmuje zmysły, oraz za klasę, z którą podkreśla cygaro, wyrafinowaną kolację a także risotto z wiśniami, w którego wchodzi skład. Zatem to taki socjalizujący arystokrata, który z piedestału dziczyzn, trufli, wykwintnych serów czy czekolad, schodzi także w smaki o prostych akordach.

            Jest to wino mocne, do tego niesłychanie skoncentrowane, potężne. Do kanonu winiarstwa weszło w ubiegłym stuleciu, choć jego tradycje sięgają Bizancjum. Antycznym praprzodkiem Amarone było Acinatico. Wieki temu w Valpolicelli  powstawało tylko Recioto ( „młodszy brat Amarone” jak zwane jest to wino przez fachowców) . To aksamitne i słodkie wino zmieniało się. Obserwowano jak roczniki, odmiany, metody winifikacji, wpływ dojrzewania na jego charakter. Problemem było, że po fermentacji wino zamiast zyskiwać wysublimowaną słodycz otrzymywało akcent goryczy.
Produkowane jest w dwóch częściach Valpolicelli- “Classica”- to część regionu wysunięta na zachód i “Orientale”- wschodnia część , z przynależącymi wzgórzami okalającymi Weronę. Sekret Amarone tkwi w metodzie produkcji.
Valpolicella

Metody te pozostają niezmienne- winobranie rozpoczyna się między trzecim tygodniem września i pierwszym października. Grona są zbierane ze szczególną ostrożnością, tak, aby wszystkie jagody były idealnie zdrowe, dojrzałe, z nieuszkodzoną skórką. Tak, aby z powodzeniem przetrwały trudny dla nich czas suszenia. Układane są w specjalnych drewnianych pojemnikach na słomianej wyściółce, które to warunki zapewniają im odpowiedni przepływ powietrza. 

Suszenie winogron jest kluczowe w produkcji Amarone. Technika ta polega to około trzy miesiące „leżakowania” winogron, zwiększa to w jagodach poziom cukru, co w winie daje wyższy poziom alkoholu ( od 14 do 16). Amarone powinno być starzone w dębie 2- 3 lata. A następnie w butelce przez kolejne pół roku.



Odmiany, z których robi się Amarone są stricte lokalne: Corvina, Rondinella  i Corvinone. W ostatnich latach trwają liczne badania nad odzyskaniem starych i zapomnianych obecnie odmian, które niegdyś stanowiły zasadniczy trzon Amarone.
Corvina

Historyczne nazwy producentów? Łatwo odtworzyć taką listę, to marki takie jak: Bertani, Speri, Allegrini, Masi, Tommasi, Tedeschi, Quintarelli, Romano Dal Forno. Pośród tych znakomitości wyrastają nowi, młodzi producenci i nie mniej utalentowani: Roccolo Grassi, Lena di Mezzo,  Antolini, Terre di Leone. Wielcy, uznani od lat producenci i nowi, doskonale się zapowiadający- to sprawiło, że Valpoliciella została wyróżniona nagrodą „Winnego Entuzjasty” za rok 2009 dla najlepszego regionu winiarskiego tego właśnie roku.
suszenie gron czyli appassimiento

W styczniu w Weronie odbywa się zacna impreza Anteprima Amarone- czyli degustacja wprowadzająca rocznik aktualny gotowy do spożycia czyli data bieżąca minus 4 lata. Mówi się, że Amarone to wino  „męskie”, „medytacyjne”, „zdecydowane”. Ale niejedna kobieta zakocha się w tym winie, i możliwościach, jakie daje w mariażach kulinarnych. Wino to idealnie komponuje się z kuchnią północnej Europy np. z wołowiną czy dojrzałymi serami. Podczas Anteprima Amarone każdy dziennikarz ma możliwość zdegustowania ponad 60 win z 65 winnic. Aromaty, jakich można spodziewać się w Amarone to przede wszystkim: dojrzałe wiśnie i konfitury wiśniowe; śliwki, rodzynki, przyprawy ( pieprz czarny, papryka, chili, imbir), płatki róż, rabarbar, grafit, migdały, prażone orzechy, czarna porzeczka, figi, w niektórych winach także nuty zielone ( gotowane karczochy i szparagi), kawa, nuty fiołkowe. Wśród najwybitniejszych roczników warto zwrócić uwagę na 1990, 1995, 1997. Podczas degustacji chociażby dziesięciu win tylko białych, lub tylko czerwonych, a zwłaszcza z jednego szczepu, zmysły łagodnieją, i trzeb wziąć oddech przed kolejnymi. Nawet długie degustacje Amarone, jak wspomniane 60 na Anteprima nie męczą mnie, bowiem aromaty są tak wibrujące, tak wyraźne, tak posplatane w harmonijne warkocze z owoców, przypraw, kwiatów, ziół, że z każdym kieliszkiem czuję mocniej, lepiej, wyraźniej, i tak jak nigdy dość pocałunków, tak nigdy dość rozkoszowania się tymi eleganckim, wysublimowanym winem z górnej winiarskiej półki.

Tekst publikowany jest również w magazynie  dla mężczyzn GENTLEMAN-  poświęconemu eleganckiemu stylowi życia

 P.S.
NOTY DEGUSTACYJNE WYBRANYCH PRZEZE MNIE I DLA MNIE NAJCIEKWASZYCH AMARONE 2006
Valentina Cubi Morar
Wino, które się wyłania niczym kwiat z pączka, z każda sekundą coraz intensywniej, głębiej. Nos zawiera w sobie nuty dojrzałych wiśni, jeżyn, przypraw

Terre di Leone Amarone Classico 

Tu owoc jest soczysty, wyraźny, dojrzały, dobitny, zarówno w nosie jak i ustach. Dominuje wiśnia, ale odnaleźć można także owoce suszone, czekoladę i przyprawy. Bardzo ładnie zbudowany nos wina, jego struktura. Duży plus to zachowana świeżość. Wino z dużym potencjałem na przyszłość.

Bertani Villa Arvedi 
Jedno z nowych Amarone produkowanych we wschodniej części apelacji, ale pochodzi z historycznej posiadłości. Dobrze zbudowane i zbalansowane, intensywne. 

Antolini Moropio 
To młoda winnica w Marano, w sercu “Classica”.  Tutejsze terroir daje gwarancję mocno wiśniowych akordów. Wino ładnie zbalansowane, mocne, pikantne, ale i aksamitne, przyjemne.

Roccolo Grassi 
Wino to zachwyca intensywnym bukietem, ciemnych owoców, tych świeżych jak jeżyny, ale także tych zaklętych w słoikach z wiśniowymi konfiturami. Daje wrażenie słodyczy ale także z odrobiną przypraw.

Rubinelli Vajoil 
Podczas dwóch lat produkcji wina, winnica ta osiągnęła bardzo wysoką jakość win. Amarone tej marki jest nowoczesne, bardziej „unisex” niż tradycyjnie „męskie”. Ma owocowy, świeży charakter.

Monte del Fra Lena di Mezzo
Amarone to jest bardzo eleganckie, wysmakowane, subtelne. W nosie wyczuwalne delikatne nuty wanilii i tytoniu. Enolog w Monte del Fra pochodzi z Valtelliny ( innego regionu winiarskiego Włoch, w którym suszy się winogrona do win). To połączenie doświadczeń dwóch regionów zaowocowało ciekawymi winami.

Tedeschi Amarone Classico 
Jest to jesdna z tych marek, które od lat kojarzą się z Amarone i definicją jego stylu. Wino z 2006 roku to przede wszystkim wiśnie, dojrzałe, soczyste, osnute odrobiną dymu, tytoniu, słodkich, korzennych przypraw, migdałów. Wino o dobrej strukturze, dobrym balansie, długie, eleganckie.

Tommasi Amarone Classico
To jedno z tych Amarone, które pełnię swoich możliwości będzie rozwijało z każdym rokeim starzenia.

Zenato Amarone Classico 
Wino to jest jedynm z liderów całej degustacji, jedno z najdłuższych, o najlepszym “ciele”. Przewodzi wśród aromatów wiśnia. Bardzo bogate.